Diễn đàn nâng cao năng lực tiếp cận thị trường Liên minh châu Âu

Thứ Năm, 19/12/2019 Doanh nghiệp 603 Views

Ngày 19/12/2019; tại khách sạn Rex Sài Gòn đã ra diễn đàn “Nâng cao năng lực tiếp cận thị trường liên minh châu Âu (EU) thông qua Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA)”, do Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam phối hợp với Trung tâm Hỗ trợ hội nhập quốc tế TPHCM tổ chức.

Hiệp định EVFTA khi có hiệu lực thực thi dự báo sẽ mang lại nhiều cơ hội và thách thức cho Việt Nam. TP.HCM, với vai trò là đầu tàu kinh tế cả nước, luôn xem cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu hội nhập…là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển kinh tế của thành phố. Đây là hoạt động thường niên của thành phố kể từ năm 2018 và là sự kiện trọng tâm được triển khai Kế hoạch truyền thông về hội nhập quốc tế trên địa bàn thành phố giai đoạn 2017 – 2020.

Với mục tiêu làm cầu nối giữa các cơ quan quản lý Nhà nước, chuyên gia, các doanh nghiệp trên địa bàn TP.HCM và các tỉnh phía Nam, diễn đàn là một trong những hoạt động ý nghĩa dành cho doanh nghiệp trong năm 2019, với các nội dung: Phiên toàn thể “Nâng cao năng lực tiếp cận thị trường Liên minh Châu âu (EU) thông quapHiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA)”. Phiên chuyên đề “Chủ động ứng phó các rào cản thương mại của thị trường Liên minh Châu âu (EU)”.

Theo Vụ Thị trường châu Âu – châu Mỹ, Bộ Công thương, tốc độ tăng trưởng hàng xuất khẩu của Việt Nam vào EU hiện đang có xu hướng suy giảm.

Theo đại diện Bộ Công thương, quan hệ thương mại Việt Nam – EU phát triển rất nhanh chóng từ năm 2000 đến năm 2018, kim ngạch xuất nhập khẩu tăng hơn 13,6 lần, từ mức 4,1 tỷ USD năm 2000 lên 55,77 tỷ USD năm 2018. EU là đối tác xuất khẩu lớn thứ 2 của Việt Nam sau Mỹ (số liệu năm 2018). Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam vào EU tăng 14,9 lần và nhập khẩu vào Việt Nam từ EU tăng hơn 10 lần.

Theo Cục Công nghiệp, giày dép và dệt may là những ngành có lợi thế nhất khi EVFTA có hiệu lực với mức độ giảm thuế sâu và quy tắc xuất xứ không quá khắt khe. Nhưng điểm chung của 2 lĩnh vực này phần lớn là gia công nên muốn tận dụng ưu đãi thuế theo cam kết EVFTA, các DN dệt may, da giày cần chuyển sang công đoạn phát triển sâu, theo chuỗi từ phát triển nguyên liệu, thiết kế đến sản phẩm hoàn chỉnh để đảm bảo nguyên tắc xuất xứ trong EVFTA.

Bà Nguyễn Thảo Hiền – Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Âu – châu Mỹ, Bộ Công thương cho biết: ngay sau khi EVFTA có hiệu lực, sẽ có 85,6% số dòng thuế được xóa bỏ, chiếm khoảng 70,3% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào EU; sau 7 năm thực hiện EVFTA có 99,2 số dòng thuế xóa bỏ, chiếm 99,7% kim ngạch xuất khẩu và 0,8% số dòng thuế còn lại sẽ áp TRQ (hạn ngạch áp dụng thuế quan) với thuế trong hạn ngạch là 0%.

Thị trường Eu có hàng rào kỹ thuật có tiêu chuẩn an toàn, tiêu chuẩn kỹ thuật, bao bì, dán nhãn, nhãn sinh thái EU…. Ngoài ra, EU còn áp dụng hạn chế nhập khẩu với một số sản phẩm nông nghiệp (cần có giấy phép nhập khẩu), sản phẩm nhôm, sắt thép (tất cả nhập khẩu sắt, thép và một số sản phẩm nhôm có trọng lượng tịnh trên 2.500 kg phải được EU giám sát từ trước). EU cũng đưa ra các tiêu chuẩn về marketing đối với nông sản và thủy sản, sản phẩm sản xuất hữu cơ. Theo hệ thống tiếp thị chung cho các sản phẩm nông nghiệp, các yêu cầu khác nhau tùy theo sản phẩm. Nội dung marketing về độ tươi, kích thước, chất lượng, cách trình bày… Các tiêu chuẩn tiếp thị cho các sản phẩm thủy sản được phân loại theo chất lượng, kích thước hoặc trọng lượng, đóng gói, trình bày và ghi nhãn.

Theo Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam, một khi hiệp định này được thông qua, doanh nghiệp Việt sẽ chính thức bước vào vòng xoáy của nền kinh tế mới với những cơ hội tiềm năng; song song với đó là những quy định và chuẩn mực khắt khe. Để gia nhập vào thị trường EU nhiều triển vọng nhưng cũng vô cùng khó tính, các doanh nghiệp Việt phải hiểu rõ tính chất, yêu cầu của đối tác, cũng như nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh để mở rộng quy mô và tận dụng tối đa những lợi ích mà FTA thế hệ mới này mang lại.

Với việc giảm thuế từ EU sẽ mang lại cơ hội nhiều mặt hàng nông sản như: gạo và sản phẩm từ gạo. Cụ thể, EU sẽ dành tổng hạn ngạch 80.000 tấn/năm đối với gạo xay xát, gạo chưa xay xát và gạo thơm, thuế trong hạn ngạch là 0%. Riêng gạo tấm sẽ xóa bỏ thuế trong 5 năm, các sản phẩm từ gạo xóa bỏ thuế trong 3-5 năm. Các sản phẩm rau củ quả tươi và chế biến, nước hoa quả, hoa tươi cơ bản xóa bỏ thuế ngay. Xóa bỏ ngay thuế đối với cà phê, hạt tiêu, hạt điều, mật ong.

Ở nhóm hàng công nghiệp, dệt may sẽ có 42,5% số dòng thuế được xóa bỏ ngay, còn lại về 0% sau 3-7 năm; da giày có 37% dòng thuế xóa bỏ ngay, về 0% sau 3-7 năm; 83% số dòng thuế gỗ và sản phẩm gỗ được xóa bỏ, về 0% sau 5 năm; máy tính, các sản phẩm điện tử và linh kiện 74% xóa bỏ ngay, về 0% sau 3-5 năm; các sản phẩm nhựa, điện thoại và linh kiện, túi xách, sản phẩm sắt thép, thủy tinh cơ bản được xóa bỏ thuế ngay.

Với nhóm hàng thủy sản, hải sản sẽ có 50% số dòng thuế xóa bỏ khi EVFTA có hiệu lực (thuế suất hiện nay 6%-22%); 50% số dòng thuế còn lại về 0% sau 3-7 năm. Hiện EU đang dành TRQ đối với cá ngừ đóng hộp 11.500 tấn/năm và cá viên là 500 tấn/năm thuế suất trong hạn ngạch 0%.

Việc giảm thuế suất theo các cam kết tạo sức cạnh tranh cho hàng Việt nhưng cũng đồng nghĩa các DN Việt Nam phải đối mặt nhiều hơn với thách thức về xu hướng bảo hộ thông qua quy định tiêu chuẩn kỹ thuật cao đối với hàng nhập khẩu tại thị trường EU.

Với hầu hết các nhóm hàng xuất khẩu vào EU, ngoài việc đáp ứng tốt về chất lượng, an toàn thực phẩm, còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn và quy trình quản lý do EU quy định, coi trọng trách nhiệm xã hội, minh bạch hóa thông tin về lao động, môi trường sản xuất…

Nhìn nhận về cơ hội và thách thức từ EVFTA, TS Võ Trí Thành – Nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, cho rằng: việc ký kết nhiều hiệp định toàn diện, thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, cho thấy Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội để thu hút các nhà đầu tư quan trọng trên thế giới. Nói cách khác, Việt Nam còn nhiều dư địa làm ăn.

Thanh Hằng